Kargabeyni Ne Demek? Küresel ve Yerel Bakışların Kesişimi Kelimeler gündelik hayatta fark etmeden kullandığımız küçük pusulalar gibi; bizi bir yöne çevirir, bir duyguya sabitler. Ben de kelimelerin hikâyelerini kurcalamayı seven biriyim. “Kargabeyni ne demek?” diye sorulduğunda aklıma yalnızca bir tanım değil, kültürlerin kuşlarla ve özellikle kargayla kurduğu ilişki geliyor. Bu yazıyı, merak edenlerin bir araya gelip düşünüp tartışabileceği sıcak bir sohbete dönüştürmek istiyorum: Hem dünyada hem de mahallemizde “kargabeyni”nin anlamı nasıl şekilleniyor? İpucu: “Kargabeyni” küçümseyici bir etiket olarak doğdu; ama bilim ve kültür kesişiminde bambaşka bir hikâye anlatıyor. “Kargabeyni”nin Kelime Kökeni ve Yerel Kullanımı Gündelik Türkçede “kargabeyni”, çoğunlukla birini saf,…
4 YorumEtiket: bir
Karanfilin Diğer Adı Nedir? Mitler, Diller ve Baharat Kavşağında Sıcacık Bir Sohbet Kısa cevap: Karanfil çiçeğinin botanik adı Dianthus; İngilizcede sık geçen adları clove pink ve tarihsel/şiirsel gillyflower. “Karanfil” aynı zamanda baharat için de kullanılır (kuru karanfil = clove, Syzygium aromaticum). Aynı masada oturmuş, çaylarımızdan dumanlar yükselirken konuşuyoruz: “Karanfilin diğer adı nedir?” Duyduğumuz her isim, sanki o kırılgan taç yapraklarına yeni bir hikâye ekliyor. Ben bu soruyu ilk duyduğumda sadece sözlüğe değil; dillerin, kültürlerin ve mutfakların kesiştiği bir kavşağa açılan gizli bir kapı gibi hissettim. Haydi, birlikte o kapıyı aralayalım. — Köklerdeki İsim: Dianthus’un Anlamı Dianthus: Tanrıların Çiçeği mi? Karanfilin…
8 YorumKarı Koca Ölünce Yan Yana Gömülür mü? Geçmişten Günümüze Bir Geleneksel Bağ Bir tarihçi olarak geçmişi anlamaya çalışırken, insanların ölümle kurduğu bağ her zaman beni derinden etkilemiştir. Çünkü ölüm, bir son olmanın ötesinde, toplumların inanç sistemlerini, kültürel değerlerini ve aile kavramına yükledikleri anlamı gösteren bir aynadır. Karı koca ölünce yan yana gömülür mü? sorusu da, bu aynada yüzyıllardır süregelen bir geleneğin yansımasıdır. Bu yazıda, tarihsel süreçte bu anlayışın nasıl şekillendiğini, hangi dönemlerde dönüşüme uğradığını ve günümüzde ne şekilde sürdüğünü inceleyeceğiz. Antik Dönemlerde Ölüm ve Birliktelik İnancı Antik çağlarda ölüm, ruhun başka bir dünyaya geçişi olarak görülürdü. Bu nedenle, karı kocanın…
12 YorumGöce Tarhanası Nasıl Yapılır? Siyasetin Mutfakta Yoğrulan Hali Bir siyaset bilimci için mutfak, yalnızca yemek pişirilen bir alan değil; güç ilişkilerinin, toplumsal rollerin ve ideolojilerin sessizce yeniden üretildiği bir mikro kozmostur. “Göce tarhanası nasıl yapılır?” sorusu, ilk bakışta yöresel bir tarifin peşindeymiş gibi görünse de, aslında toplumun kendini yeniden yoğurduğu bir politik süreçtir. Göce tarhanası, Anadolu’nun sabırla, dayanışmayla ve yerel bilgiyle şekillenen halk demokrasisinin bir ürünüdür. Bir mutfakta yoğrulan hamur, bir toplumun iktidar yapısının minyatürüdür. Kadınların sabrı, erkeklerin stratejisi, kurumların kuralları, bireyin inisiyatifi… Hepsi o kazanın içinde kaynar, tıpkı devletin karmaşık mekanizmaları gibi. İktidarın Mutfağı: Kim Karar Veriyor? Siyaset bilimi…
12 YorumAstragan Kalpak Ne Demek? Farklı Bakış Açılarıyla Bir Kış Klasiği Kıyafetler bazen yalnızca bizi korumaz; kim olduğumuzu, nereden geldiğimizi ve neye değer verdiğimizi de anlatır. Kış mevsimi yaklaştığında dolaplardan çıkan kalpaklar, özellikle de astragan kalpak, bu kültürel sembollerin sessiz ama güçlü örneklerinden biridir. Peki, astragan kalpak ne demek? Sadece bir başlık mı, yoksa tarih, zanaat ve kimlik üzerine bir diyalog mu? Bugün bu soruyu hem erkeklerin hem kadınların bakış açısından masaya yatırıyoruz. Çünkü bu konu, sadece moda değil; duygu, mantık ve kimlik ekseninde bir tartışma. — Astragan Nedir? Kalpak Nedir? Astragan, Orta Asya kökenli, özellikle Karakul kuzusu adı verilen bir…
12 YorumGirdi İşlem Çıktı: İnsan Davranışlarının Psikolojik Yönü Bir psikolog olarak, insan davranışlarını anlamak, her zaman merak uyandırıcı ve derinlemesine bir keşif süreci olmuştur. Her bireyin karşılaştığı durumları nasıl deneyimlediği, onları nasıl algıladığı ve bu algıların sonuçları, kişisel gelişim ve terapi süreçlerinde büyük bir rol oynamaktadır. Bu yazıda, insan davranışlarının temel yapı taşlarından biri olan “Girdi İşlem Çıktı” modelini, psikolojik bir mercekten ele alacak, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla derinlemesine analiz edeceğiz. Girdi İşlem Çıktı Nedir? Girdi işlem çıktı, psikolojide, bir kişinin aldığı uyarıcılar (girdi), bu uyarıcılarla nasıl başa çıktığı (işlem) ve sonrasında ortaya çıkan sonuçlar (çıktı) arasındaki ilişkiyi tanımlayan…
10 YorumHava Tahmincisi Ne Denir? Bir Mesleğin Hikâyesi Çocukken hepimiz televizyonun karşısına oturup, ekranda güler yüzlü birinin “Yarın yağmur var, şemsiyenizi unutmayın” dediğini hatırlıyoruz. O kişi aslında bizim için yalnızca bir sunucu değil, geleceği görmeye çalışan modern bir “kâhin” gibiydi. İşte bu kişilere hava tahmincisi diyoruz. Ama meselenin özünde, onların bilimle yoğrulmuş birer meteorolog olduklarını bilmek gerekir. Peki bu mesleğin ardında nasıl bir hikâye, hangi veriler ve nasıl hayatlara dokunan öyküler var? Meteoroloji: Bilimin Gökyüzüne Açılan Kapısı Meteoroloji, atmosfer olaylarını inceleyen bilim dalıdır. Hava tahmincisi ya da meteorologlar, atmosferin davranışını gözlemleyerek geleceğe dair tahminlerde bulunur. Bu noktada iş sadece “yağmur mu…
6 YorumDurum Çubuğu Nasıl Açılır? Eğitim Perspektifinden Dijital Dünyaya Adım Atmak Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Eğitimcinin Samimi Girişi Bir eğitimci olarak, öğrenme sürecinin yalnızca bilgi aktarmak değil, öğrencilerin dünyayı farklı bir açıdan görebilmeleri için onları zihinsel olarak hazırlamak olduğuna inanıyorum. Bugün, dijital dünyanın içinde sıkça karşılaştığımız araçlardan biri olan durum çubuğu ile ilgili bilgi edinmek, aslında öğrenmenin nasıl bir güç haline geldiğini anlamamız için harika bir fırsat olabilir. Dijital araçlar ve özellikler, insanları bilgilendirmekle kalmaz, aynı zamanda öğrenme süreçlerini yönlendirme ve zenginleştirme potansiyeline de sahiptir. Durum çubuğunun açılması, dijital ortamda gezinirken kullanıcıların bilgiye daha hızlı ve kolay ulaşmalarını sağlayan temel bir özellik…
6 YorumBeyaz Giyme Toz Olur İlk Kim Söyledi? Tarihsel Bir Analiz Giriş: Geçmişi Anlamaya ve Günümüzle Bağ Kurmaya Çalışan Bir Tarihçi Olarak Tarih, bazen en basit sözlerin ve deyimlerin arkasındaki derin anlamları keşfetmekle ilgilidir. Birçoğumuzun günlük yaşamında sıkça duyduğumuz “Beyaz giyme toz olur” gibi ifadeler, toplumsal normları, değerleri ve insanların yaşadıkları kültürel dönüşümleri yansıtır. Peki, bu deyimin kökeni nedir? Kim söylemiştir? Tarihin bu tür küçük ama etkili sözleri, toplumsal yapılar, kırılma noktaları ve dönüşüm süreçlerinin birer yansımasıdır. Bu yazıda, “Beyaz giyme toz olur” deyiminin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını, tarihsel arka planını ve günümüzle bağlarını inceleyeceğiz. Beyaz Giyme Toz Olur:…
8 YorumAtatürk Ne Kurdu? Cevap: Her Şey! Ah, Atatürk! O kadar çok şey kurdu ki, hangi birini sayacağınızı şaşırırsınız! Fakat bu yazıda, biraz mizahi bir dille ve eğlenceli bir şekilde Atatürk’ün “kurdukları”na bir göz atacağız. Bu konuda biraz hem erkeklere hem de kadınlara hitap edecek şekilde düşündük: Erkekler stratejik, çözüm odaklıdır; kadınlar ise hep bir empati yaparak ilişkileri daha derinlemesine kurar, değil mi? O zaman Atatürk’ün kurduğu şeylere bakalım, ama önce esprili bir bakış açısıyla! Erkekler: “Kurulması gereken ne varsa kurarım, çözümü hemen bulurum!” Erkeklerin genelde durumu hemen çözmeye yönelik stratejik bir yaklaşımı vardır. Bir arızalı makineyi tamir etmek, bozulmuş bir…
8 Yorum